Nhiệt liệt chào mừng
các thầy giáo, cô giáo
về dự lớpBồi dưỡng CM
Hè 2011


CHUYÊN ĐỀ
Dạy Ngữ văn địa phương và nội dung giáo dục tích hợp trong môn Ngữ văn

A. Mục tiêu
- Hệ thống lại những nội dung đã tập huấn, trao đổi rút kinh nghiệm nhằm tạo hiệu quả cao trong công tác giảng dạy.
- Tìm ra những giải pháp thực hiện tối ưu nhất đưa vào kế hoạch giảng dạy trong năm học.

B. Chuẩn bị
- Tài liệu giáo dục địa phương từ lớp 6-9; tài liệu giáo dục tích hợp (môi trường, tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, GD kĩ năng sống).


I. Chương trình dạy Ngữ văn địa phương


H. Đồng chí hãy cho biết những thuận lợi và khó khăn, vướng mắc trong quá trình biên soạn và giảng dạy ngữ văn địa phương?
* Thuận lợi
- Có tư liệu đầy đủ theo từng khối lớp, phù hợp nội dung địa phương.
* Khó khăn
- Không PPCT cụ thể, không có hướng dẫn cụ thể nên khó xây dựng nội dung giáo án một cách thống nhất.
H. Đồng chí hãy nêu các thao tác khi biên soạn một giáo án Ngữ văn địa phương?
1. Đọc tài liệu, xem chú thích, xem kĩ ghi nhớ cuối mỗi văn bản, mục tiêu cần đạt ở mỗi tiết dạy.
2. Soạn theo hệ thống câu hỏi ở mỗi văn bản ( Hình thức: như 1 giáo án bình thường; Nội dung: bám vào các câu hỏi và hướng dẫn ở tài liệu )
3. Sắp xếp các câu hỏi theo một hệ thống lô gíc, chặt chẽ.
II. Nội dung giáo dục tích hợp trong môn Ngữ văn.
Những nội dung tích hợp nào đã được đưa vào soạn giảng trong môn Ngữ văn

+ Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Ngữ văn.
+ Tích hợp nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
+ Tích hợp giáo dục kĩ năng sống trong môn Ngữ văn.
Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Ngữ văn.


1.1. Nguyên tắc
- Không tích hợp tràn lan, gượng ép.
- Đảm bảo đặc trưng bộ môn.
- Không gây quá tải.
- Chia nhỏ, rải đều.
- Gây hứng thú cho học sinh.
1.2. Những thuận lợi, khó khăn và giải pháp khi tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Ngữ văn
* Thuận lợi
- Có địa chỉ tích hợp cụ thể
- Là vấn đề gần gũi, phù hợp với con người, khả năng liên hệ vận dụng thuận lợi.
* Khó khăn
- Do điều kiện vùng miền nên việc tổ chức tham quan thực tế hạn chế
- Còn lúng túng khi đưa vấn đề tích hợp vào soạn giảng
* Giải pháp
+ Chú ý đưa câu hỏi phù hợp, linh hoạt với nội dung bài học
+ Vận dụng triệt để theo các địa chỉ tích hợp môi trường.
+ Xây dựng kế hoạch giảng dạy tích hợp môi trường ngay từ đầu năm học.( Cốt cán cấp tỉnh đã xây dựng )
+ Cần đưa ngay nội dung tích hợp vào mục tiêu bài học.
2. Tích hợp nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
2.1. Thuận lợi và khó khăn khi tích hợp nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
*Thuận lợi
- Có địa chỉ và mức độ tích hợp rõ ràng
- Phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đã được phổ biến, nhân rộng nên gần gũi, thiết thực với mỗi người.
* Khó khăn
- Nội dung bài dạy dài vì phải thực hiện đúng theo chuẩn KT, KN nên việc tích hợp đôi khi chưa thực sự hiệu quả.

2.2. Yêu cầu, nguyên tắc giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong môn Ngữ văn
- Không lấy việc kể chuyện về đạo đức cách mạng, về cuộc đời và hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh thay thế cho việc dạy học Ngữ văn.
- Giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh cần bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng và mục tiêu của bài học.
- Làm cho học sinh tự nguyện, năng động, tự giác, tích cực học tập, say mê nghiên cứu
- Tạo môi trường giáo dục có sự kết hợp giữa giáo dục nhà trường với giáo dục gia đình và xã hội.

3. Giáo dục kĩ năng sống trong môn Ngữ văn. (21 kĩ năng và 19 kĩ thuật)

H. Giáo dục KNS trong môn Ngữ văn nhằm đạt được mục tiêu gì?
3.1. Mục tiêu giáo dục KNS trong môn Ngữ văn

- Kiến thức: nâng cao hiểu biết các giá trị truyền thống của dân tộc cũng như những giá trị tốt đẹp của nhân loại; góp phần củng cố, mở rộng và bổ sung khắc sâu kiến thứ đã học về quyền và trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội, về nghề nghiệp. Nhận thức được sự cần thiết của các KNS giúp cho bản thân sống tự tin, lành mạnh, phòng tránh được các nguy cơ gây ảnh hưởng xấu đến phát triển thể chất và tinh thần của bản thân và người khác. Nhận thức được những giá trị cốt lõi làm nền tảng cho các KNS.
- Kĩ năng: có kĩ năng làm chủ bản thân, có trách nhiệm, biết ứng xử linh hoạt, hiệu quả và tự tin trong các tình huống giao tiếp hàng ngày. Có suy nghĩ và hành động tích cực, tự tin, có những quyết định đúng đắn trong cuộc sống. Có kĩ năng quan hệ tích cực và hợp tác, biết bảo vệ mình và người khác trước những nguy cơ ảnh hưởng đến sự an toàn và lành mạnh của cuộc sống.
- Thái độ: hứng thú và có nhu cầu được thể hiện các KNS mà bản thân đã rèn luyện được, đồng thời biết động viên người khác cùng thực hiện các KNS đó. Hình thành và thay đổi hành vi, nhất là hành vi liên quan đến lối sống lành mạnh có trách nhiệm với bản thân, bạn bè, gia đình và cộng đồng. Có ý thức về quyền và trách nhiệm đối với bản thân, bạn bè, gia đình, nhà trường và xã hội; có ý thức nghề nghiệp.
3.2. Các nguyên tắc GD KNS

- Tương tác: học sinh được hoạt động tương tác với người khác
- Trải nghiệm: học sinh được trải nghiệm qua các tình huống thực tế
- Tiến trình: GDKNS phải trải qua quá trình lâu dài “ mưa dầm thấm lâu”.
- Thay đổi hành vi: giúp người học thay đổi hành vi theo hướng tích cực
- Thời gian - môi trường: GDKNS được thực hiện thường xuyên trong các giờ học, trong các hoạt động lao động, hoạt động đoàn thể - xã hội, hoạt động GD ngoài giờ lên lớp và các hoạt động giáo dục khác.
Bài soạn tích hợp tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh và giáo dục KNS trong môn Ngữ Văn.
VIẾNG LĂNG BÁC
Viễn Phương
I. Mục tiêu cần đạt:
- Cảm nhận được niềm xúc cảm chân thành, tha thiết của người con miền Nam đối với Bác Hồ kính yêu.
- Biết được sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác giả thể hiện trong bài thơ
* Trọng tâm kiến thức, kĩ năng
1/ Kiến thức
- Hiểu được những tình cảm thiêng liêng của tác giả, của một người con miềm Nam ra viếng lăng Bác.
- Hiểu và phân tích được những đặc sắc về hình ảnh, tứ thơ, giọng điệu của bài thơ.


2/ Kỹ năng
- Biết Đọc - Hiểu 1 văn bản trữ tình.
- Có khả năng trình bày những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, 1 tác phẩm thơ.

3. Thỏi d?
- Th? hi?n lũng th�nh kớnh v? Bỏc kớnh yờu. T? dú nguy?n tu du?ng, h?c t?p v� l�m theo t?m guong d?o d?c H? Chớ Minh.
II. Các kĩ năng cơ bản được giáo dục
1. Tự nhận thức: tự nhận thức được vẻ đẹp nhân cách Hồ Chí Minh, qua đó xác định giá trị cá nhân cần phấn đấu để học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
2. Suy nghĩ và sáng tạo: đánh gía, bình luận về ước muốn của nhà thơ, về vẻ đẹp những hình ảnh thơ trong bài thơ.
III. Chuẩn bị
1. Thầy: giáo án, tư liệu về lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh
2. Trò: bài soạn, nháp học tập, những hiểu biết về Bác Hồ và lăng Chủ tịch.
IV. Phương pháp và các kỹ thuật:
- Thảo luận nhóm, trình bày một phút, giảng bình, phát vấn.
V. Các bước lên lớp
1. Ổn định
2. Kiểm tra bài cũ
3. Tiến trình các hoạt động dạy học
HĐ1: Khởi động ( 5`)
- Ngày 2/9/1969 đã xảy ra 1 sự kiện đặc biệt quan trọng, em hãy cho biết đó là sự kiện gì?
- GV trình chiếu phim tư liệu cảnh trước lúc Bác ra đi.
- GT vào bài:
Không được tiễn đưa Bác trước lúc đi xa để rồi 7 năm sau ngày đất nước được thống nhất, cũng là lúc công trình Lăng CTHCM vừa được khánh thành, hoà trong dòng người với nỗi nhớ tiếc khôn nguôi, nhà thơ Viễn Phương đã nói hộ ND miền Nam nói riêng và cả dân tộc VN nói chung nỗi niềm thành kính ấy qua bài thơ
4. Củng cố
5. HD học sinh học bài
* Bài cũ: - Học thuộc lòng bài thơ. Làm bài tập
- Học kĩ nghi nhớ
* Bài mới:
- soạn nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích
- Trả lời câu hỏi. Xem trước ghi nhớ, bài tập