PHÒNG GD&ĐT HUYỆN BÌNH SƠN
TRƯỜNG THCS BÌNH LONG

TÀI LIỆU
PHÒNG CHỐNG MA TUÝ, HIV/AIDS VÀ TỆ NAM XÃ HỘI

Tháng 9 năm 2012


Câu hỏi 1: Ma tuý là gì?
Ma tuý là những chất tự nhiên hoặc tổng hợp, khi thâm nhập vào cơ thể sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ; khi tác động lên hệ thần kinh trung ương gây kích thích, ức chế hoặc ảo giác; nếu sử dụng nhiều lần có thể dẫn đến nghiện làm người nghiện bị lệ thuộc vào chúng và khó từ bỏ.
Cây Ma hoàng
Tiêm chích ma tuý
Câu hỏi 2:
Người sử dụng nhiều lần ma tuý và chất gây nghiện có những biểu hiện gì?
Có khuynh hướng tăng dần liều dùng.
Có sự ham muốn không kìm chế được và phải sử dụng chúng bằng mọi giá.
Người nghiện có sự lệ thuộc về tinh thần và vật chất, khi thiếu ma tuý hoặc ngừng sử dụng sẽ có biểu hiện của hội chứng cai nghiện, làm cơ thể có những phản ứng bất lợi, thậm chí đe doạ đến tính mạng.

Câu hỏi 3:
Rượu bia, thuốc lá, thuốc lào... có phải là ma tuý không?

Rượu bia, thuốc lá, thuốc lào...là chất gây nghiện nhưng không phải là ma tuý. Nhưng khi nghiện chúng có thể sẽ dễ dẫn đến nghiện ma tuý.


Ma tuý là chất gây nghiện nhưng không phải chất gây nghiện nào cũng là ma tuý
Câu hỏi 4:
Thế nào là lạm dụng ma tuý?
Lạm dụng MT và các CGN là hiện tượng sử dụng chúng không phải do mục đích trị liệu; hoặc tự ý kéo dài thời gian sử dụng; hoặc sử dụng quá liều chỉ định không theo hướng dẫn của thầy thuốc.
Mọi trường hợp lạm dụng thuốc có chứa MT và CGN đều có thể dẫn đến tình trạng nhiễm độc:
Nhiễm độc cấp tính: nhức đầu, mạch nhanh, nôn mửa, toát mồ hôi, mặt tím xanh...và có thể bị truỵ tim mạch.
Nhiễm độc mãn tính: là trạng thái nghiện
Câu hỏi 5:
Thế nào là nghiện MT và CGN ?

* Nghiện MT và CGN là trạng thái nhiễm độc chu kỳ mãn tính do sử dụng lặp lại nhiều lần.
* Đặc trưng của hiện tượng nghiện là:
Cần tăng liều dùng
Có sự lệ thuộc về tâm sinh lý của người dùng vào chất đó
Nếu thiếu sẽ có triệu trứng uể oải, hạ huyết áp, lên cơn co giật, đau đớn... và tìm mọi cách để có MT hay CGN dùng.
Câu hỏi 6:
Thế nào là hội chứng đói thuốc (cai nghiện)?
Ngáp, chảy nước mắt, nước mũi, nước bọt
Vã mồ hôi, ớn lạnh, nổi da gà
Nôn mửa, tiêu chảy, xuất huyết đường tiêu hoá
Đau đầu, co giật, hôn mê
Đau cơ, xương, khớp ( dòi bò trong xương)
Câu hỏi 7:
Việc sử dụng ma tuý, lạm dụng thuốc có chứa chất ma tuý, hội chứng đói thuốc có mối quan hệ như thế nào?

Lạm dụng ma tuý Nghiện ma tuý






Hội chứng đói thuốc
Câu hỏi 8:
Có cai nghiện được không? Tại sao?
* Tuyến Yên ( ở não) luôn tiết ra ENDORPHIN có tác dụng giảm đau (Morphin nội sinh)

* Khi nghiện do người nghiện đã đưa vào cơ thể một lượng quá lớn chất giảm đau làm cho tuyến yên ngừng tiết ENDORPHIN.

* Khi cai nghiện do không có nguồn chất giảm đau nào khiến cho cơ thể cực kỳ đau đớn vật vã (hội chứng cai nghiện)
* Sau 7-10 ngày do cơ thể có nhu cầu nên tuyến yên lại bắt đầu tiết ENDORPHIN.
* Sau 6 tháng hoạt động tiết mới trở lại bình thường.
* Sau 2-3 năm người nghiện mới quên phản xạ nhớ về ma tuý.
C©u hái 9:
Nguyªn nh©n nµo dÉn ®Õn nghiÖn ma tuý vµ c¸c chÊt g©y nghiÖn? Nguyªn nh©n nµo cã tÝnh chÊt quyÕt ®Þnh?
Có nhiều nguyên nhân, chia thành 2 nhóm:
Những nguyên nhân khách quan là quan trọng
Những nguyên nhân chủ quan là quyết định.
Câu hỏi 10:
Tệ nạn ma tuý có tác hại như thế nào đối với cá nhân, gia đình và xã hội?
Với bản thân người nghiện
ảnh hưởng tới đến sức khoẻ:
Rối loan sinh lý (Tiêu hoá, thần kinh, tuần hoàn, hô hấp)
Tai biến do tiêm chích, nhiễm HIV, viêm gan B
Các bệnh ngoài da: Ghẻ, lở, hắc lào...

ảnh hưởng tới nhân cách và đạo đức người nghiện:
Giảm sút nhân cách: luôn thấy cuộc đời bế tắc, âu sầu, bi quan về sức khoẻ, sống gấp gáp không mục đích...
Suy thoái đạo đức, thường xuyên xung đột với gia đình, ly hôn, lang thang, bụi đời, cướp giật, mại dâm, giết người.
ảnh huởng đến kinh tế và hạnh phúc gia đình
Tác hại đối với xã hội
ảnh hưởng xấu tới trật tự an ninh xã hội
Trật tự an toàn xã hội bị đe doạ: buôn lậu, cờ bạc, mại dâm, trộm cắp, cướp giật, tai nạn giao thông.
Lan truyền HIV/AIDS
ảnh huởng xấu tới sự phát triển kinh tế của xã hội:
Tốn kém chi phí cho cai nghiện, cho phòng và chống tệ nạn ma tuý
Hàng vạn người nghiện sống bám vào xã hội

Câu hỏi 11:
Tội phạm ma tuý bị xử lý như thế nào? Học sinh - sinh viên mắc vào tệ nạn ma tuý bị xử lý như thế nào?
Qui định của Bộ GD-ĐT về việc xử lý HS-SV vi phạm tệ nạn ma tuý
-Phát hiện sử dụng ma tuý lần đầu, thử nước tiểu dương tính cho nghỉ một học kỳ, giao cho gia đình quản lý, chữa trị
- Phát hiện tái phạm sử dụng ma tuý lần 2, thử nước tiểu khẳng định dương tính cho nghỉ 1 năm giao cho gia đình chữa trị tại các trung tâm cai nghiện
( Sau khi cai nghiện có kết quả có thể xem xét cho tiếp tục học tập)
- Phát hiện tai phạm sử dụng ma tuý lần 3, khi thử nước tiểu khẳng định dương tính sẽ buộc thôi học.
- Tham gia buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, lôi kéo rủ rê bạn bè nghiện hút ma tuý bị buộc thôi học và xử lý theo pháp luật hiện hành.
Ma túy
Cờ bạc
Mại dâm
HIV/AIDS
HIV/AIDS hiểm họa của loài người
Thực trạng về Hiv- aids trên thế giới và việt nam
Câu 12: hiv- aids là gì?
HIV là virut gây suy giảm miễn dịch ở người, viết tắt từ tiếng Anh: Human Immuno-deficiency Virus. Có hai loại HIV, đó là HIV1 và HIV2.
AIDS (Acquired Immuno Deficiency Syndrom ) Nghĩa tiếng việt là Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải.
AIDS còn có tên gọi khác là SIDA(Syndromed Immuno Déficience Acquise)
- Hội chứng: Tập hợp nhiều triệu chứng và dấu hiệu bệnh.
- Suy giảm miễn dịch: Suy giảm chức năng bảo vệ cơ thể chống lại sự tấn công của các mầm bệnh (vi trùng, virus, vi nấm...) 
-  Mắc phải: Không phải do di truyền mà do bị lây lan từ bên ngoài.
Câu 13 : Hiv có nguồn gốc từ đâu?
Giả thuyết thứ nhất: cho rằng HIV được truyền từ một loại khỉ Châu Phi cho người..
Giả thuyết thứ hai: lại cho rằng HIV là một loại virus từ trước vẫn sống chung hoà bình với con người, nhưng do tác động của môi trường sống mà chúng trở nên ác tính.
Giả thuyết khác: cho rằng HIV do con người tạo nên trong chiến tranh Thế giới thứ II.
Giả thuyết nữa được khá nhiều người ủng hộ là HIV có thể tồn tại trong một bộ lạc sống cách biệt. Do thế giới có sự thay đổi về cục diện kinh tế, xã hội như du lịch phát triển, giải phóng tình dục, ... nên đã làm lan tràn HIV trên toàn Thế giới.
Câu 14: Cấu tạo và hoạt động của hiv?
1. Cấu tạo của HIV
HIV có gen là ARN và có enzim phiên mã ngược, thuộc nhóm Retrovirus.
2. Cơ chế hoạt động của HIV
Sau khi lây nhiễm vào người, HIV bám vào tế bào limpo T, tiết enzim hoà tan màng sinh chất giúp cho HIV chui vào trong limpo T. Sau đó nhờ enzim sao mã ngược, từ ARN của virut tạo thành ADN bổ sung. Sau đó chui qua màng nhân, gắn vào genom của limpo TCD4. Giai đoạn này chưa có biểu hiện bệnh nhưng đã làm thay đổi genom của limpo TCD4.
Nhờ enzim ARN polimeraza chuyển AND thành ARN của virut. Các ARN này nhân lên, các protein của virut cũng được tổng hợp nhờ các riboxom của limpo TCD4 chúng lắp ráp thành các hạt virion nằm trên màng sinh chất hoặc giải phóng ra ngoài. Trong cơ thể người, tế bào có thụ thể CD4 chủ yếu là tế bào limpo T, tế bào đơn nhân, đại thực bào. Những tế bào này đóng vai trò quan trọng trong hệ thống miễn dịch của cơ thể. Chính vì thế khi số lượng tế bào limpo T giảm, tạo điều kiện cho những vi sinh vật cơ hội phát triển gây bệnh.
Câu hỏi 15: HIV có đặc điểm gì?
Chết khi có nhiều ánh sáng, nhiều không khí.
Chết ở 60 độ C trong 20 phút, ở 100 độ C trong 10 phút.
Chết vì các chất tẩy rửa, sát trùng, dịch vị tiêu hoá.
HIV sống trong xác chết người bệnh vài ngày, sống trong giọt máu khô 2-7 ngày.
HIV không chết ở nhiệt độ dưới không độ C, tia X, tia cực tím.
Câu hỏi 16: HIV có nhiều ở đâu?
HIV có nhiều trong máu ( bạch cầu limphô CD4) , trong dịch âm đạo, tinh dịch, có trong nước bọt, nước mắt, sữa mẹ của người nhiễm bệnh HIV.
Câu 17: Các giai đoạn phát triển của bệnh
- Giai đoạn sơ nhiễm (giai đoạn "cửa sổ"): kéo dài 2 tuần đến 3 tháng. Thường không có biểu hiện triệu chứng hoặc biểu hiện nhẹ.
- Giai đoạn không triệu chứng: kéo dài 1- 10 năm. Lúc này số lượng tế bào limpo TCD4 giảm dần.
- Giai đoạn biểu hiện triệu chứng AIDS: Các bệnh cơ hội xuất hiện. Cuối cùng dẫn đến cái chết.
Triệu chứng

Câu 18: Các con đường lây nhiễm hiv
Qua đường máu: truyền máu, tiêm chích, xăm mình, ghép tạng. đều có thể bị nhiễm HIV. Trong đó, những người tiêm chích ma tuý có nguy cơ nhiễm HIV rất cao do:
- Dùng chung bơm kim chích không khử trùng.
- ít hiểu biết về phòng tránh HIV/AIDS.
- Khi "phê thuốc" thường quan hệ tình dục không an toàn.
- Người nghiện vốn đã suy yếu, nếu nhiễm HIV dễ sinh ra các bệnh nguy hiểm, đưa nhanh đến giai đoạn AIDS.
Qua đường tình dục: Các kiểu quan hệ tình dục dù cùng giới hay khác giới đều có khả năng lây truyền HIV nếu một trong hai người đã nhiễm HIV.
HIV có nhiều trong tinh dịch, dịch âm đạo và máu của người nhiễm HIV, có thể vào cơ thể người khác qua niêm mạc và các vết sây sát trong bộ phận sinh dục do động tác giao hợp gây ra.
Càng quan hệ tình dục với nhiều người. Càng dễ có khả năng bị lây nhiễm hơn
Mẹ truyền sang con:
- Truyền qua thai nhi: một thai phụ nhiễm HIV truyền virut cho bào thai trong quá trình mang thai. Nguy cơ này có thể được ngăn chặn bằng cách sử dụng thuốc kháng virut đối với thai phụ dương tính với HIV trong suốt quá trình mang thai và khi sinh đồng thời dùng cho cả trẻ sơ sinh trong 6 tuần đầu.
- ở thời điểm sinh người mẹ nhiễm HIV có thể truyền HIV sang con
- Qua sữa mẹ: phụ nữ bị nhiễm HIV nên tránh cho con bú. Hiện nay các phắc đồ điều trị ngắn ngày bằng thuốc kháng virut đã làm giảm tỉ lệ lây truyền từ mẹ sang con.
Câu 19 :PhảI làm gì để không nhiễm HIV
Mọi người đều có thể bị nhiễm HIV/AIDS nếu không chú ý giữ gìn
Câu hỏi 20: HIV/ AIDS có phải là tệ nạn xã hội không?

HIV/ AIDS không phải là tệ nạn xã hội mà là hậu quả của tệ nạn xã hội
( tệ nạn mại dâm và tệ nạn ma tuý)

Người nghiện ma tuý là tội phạm, nhưng người nhiễm HIV là bệnh nhân, không phải là tội phạm.
Câu hỏi 21:
Cần có thái độ và hành động như thế nào với những người nhiễm HIV?
Câu 22 : phương pháp điều trị
Việc chữa trị cho người nhiễm HIV/AIDS khá phức tạp và tốn kém nhưng chỉ có tác dụng kéo dài sự sống chứ không có tác dụng chữa khỏi bệnh. Gồm:
1. Điều trị bằng thuốc
- Thuốc chống virut: có tác dụng ngăn chặn hoặc làm giảm sự sinh sản của HIV và không cho HIV xâm nhập vào các tế bào. Các thuốc như: AZT, DDI, DDC.
- Thuốc phòng ngừa và điều trị bệnh cơ hội: nhiều thuốc được sử dụng có hiệu quả để phòng ngừa và điều trị một số bệnh cơ hội xuất hiện ở người nhiễm HIV/AIDS
2. Trị liệu bổ sung:
- Chế độ dinh dưỡng tốt, làm việc nghỉ ngơi điều độ.
- Liệu pháp vitamin, liệu pháp vi lượng và châm cứu.
p h o n g c h ô n g
h o c đ ư ơ n g
đ ư ơ n g m a u
a i d s
m a i d â m
h i v
T i ê m c h i c h
1
7
4
2
3
5
6
8
Câu 1: Việc đưa giáo dục phòng chống nhiễm HIV /AIDS vào nơi đây là cần thiết?
Câu 2: Là một trong những con đường chính lây nhiễm HIV/AIDS?
Câu 3: Giai đoạn cuối của HIV là gì?
Câu 4: Một tệ nạn xã hội dẫn đến lây truyền HIV-AIDS?
Câu 5: Tên một loại virut gây suy giảm hệ miễn dịch ?
Câu 6: Một hành động xấu mà những người nghiện ma tuý nặng thường làm ?
Câu 7: Mỗi chúng ta cần phải có trách nhiệm gì với căn bệnh HIV-AIDS ?
Trò chơi giải ô chữ
8 chữ
8 chữ
4 chữ
6 chữ
3 chữ
9 chữ
10 chữ