1. Trong những trường hợp dưới đây, trường
hợp nào có công cơ học ?
Chỉ có công cơ học khi có lực tác dụng vào vật và làm cho vật chuyển dời.
Vậy khi nào có công cơ học?
Cuộc sống quanh ta thật sinh động. Con người và các sự vật luôn vận động không ngừng.
Hàng ngày, ta thường nói đến từ năng lượng. Ví dụ nhà máy thuỷ điện đã biến năng lượng của dòng nước thành năng lượng điện. Con người muốn hoạt động phải có năng lượng.
Vậy năng lượng là gì? Nó tồn tại dưới dạng nào?
Trong bài học này, chúng ta sẽ tìm hiểu dạng năng lượng đơn giản nhất là cơ năng

I. Cơ năng
Hãy đọc thông tin trong SGK và cho biết khi nào một vật có cơ năng? Đơn vị của cơ năng là gì?
? Khi một vật có khả năng thực hiện công ta nói vật có cơ năng. Đơn vị của cơ năng là Jun.
CƠ NĂNG
1.Thế năng hấp dẫn (Th? nang tr?ng tru?ng)
Hãy đọc thông tin trong SGK và cho biết khi qu? n?ng A đứng yên trên mặt đất thì có cơ năng không?
C1. Nếu đưa quả nặng lên một độ cao nào đó thỡ nú có cơ năng không? T?i sao?
Tiết23/Bài 16
II. TH? năng
Khụng cú co nang vỡ qu? n?ng d?ng yờn trờn m?t d?t khụng cú kh? nang th?c hi?n cụng.
TLC1: Quả nặng A chuyển động kộo miếng gỗ chuyển động =>quả nặng A đã thực hiện công => có cơ năng
Hãy quan sát TN để kiểm tra.
Quả nặng A chuyển động kộo miếng gỗ chuyển động =>quả nặng A đã thực hiện công => có cơ năng
Hãy đọc thông tin trong SGK và cho biết cơ năng của vật trong trường hợp này có tên gọi là gì?
I. Cơ năng
? Khi một vật có khả năng thực hiện công ta nói vật có cơ năng. Đơn vị của cơ năng là Jun.
1. Thế năng hấp dẫn
CƠ NĂNG
Tiết 23:
II. TH? năng
Vật ở vị trí càng cao so với mặt đất thì công mà vật có khả năng thực hiện được càng lớn, nghĩa là thế năng của vật sẽ càng lớn.
Cơ năng của vật trong trường hợp này được gọi là thế năng.
? Khi vËt ë vÞ trÝ cµng cao so víi mÆt ®Êt th× thÕ n¨ng cña vËt sÏ nh­ thÕ nµo? V× sao?
? Thế năng được xác định bởi độ cao của vật so với mặt đất gọi là thế năng hấp dẫn.
? Khi vật nằm trên m?t đất thì thế năng hấp dẫn của vật bằng không.
Quả nặng A chuyển động => miếng gỗ chuyển động =>quả nặng A đã thực hiện công => có cơ năng
CƠ NĂNG
Quả nặng A chuyển động => miếng gỗ chuyển động =>quả nặng A đã thực hiện công => có cơ năng
I. Cơ năng
 Khi mét vËt cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn c«ng ta nãi vËt cã c¬ n¨ng. §¬n vÞ cña c¬ n¨ng lµ Jun.
1. Thế năng hấp dẫn
Tiết 23:
II. TH? năng
-Thế năng trong trường hợp này gọi là
thế năng gì?
-Vật nằm trên mặt đất thế năng như thế nào?
Chú ý:

- Ta có thể không lấy mặt đất, mà lấy một vị trí khác làm mốc để tính độ cao. Vậy thế năng hấp dẫn phụ thuộc vào mốc tính độ cao.

- Thế năng hấp dẫn còn phụ thuộc vào khối lượng của nó. Vật có khối lượng càng lớn thì thế năng càng lớn
I. Cơ năng
1. Thế năng hấp dẫn
2. Thế năng đàn hồi.
Hãy đọc thông tin trong SGK rồi trả lời C2.
C2. Lu?c na`y lo` xo co? co nang. Ba`ng ca?ch na`o dờ? chu?ng to? duo?c lo` xo co? co nang?
Cơ năng của lò xo trong trường hợp này có tên gọi là gì?
CƠ NĂNG
Tiết 23:
II. TH? năng
? Th? nang h?p d?n ph? thu?c v�o m?c tớnh d? cao. C�ng lờn cao thỡ th? nang c�ng l?n.
? Th? nang h?p d?n cũn ph? thu?c v�o kh?i lu?ng c?a nú. V?t cú kh?i lu?ng c�ng l?n thỡ th? nang c�ng l?n.
Cơ năng trong trường hợp này
cũng gọi là thế năng.
TLC2: Đốt cháy sợi dây, lò xo đẩy miếng gỗ lên
cao tức là thực hiện công. Lò xo bị biến dạng có
cơ năng.
? Thế năng có được do vật biến dạng sinh ra gọi là thế năng đàn hồi.
?Th? nang d�n h?i ph? thu?c v�o d? bi?n d?ng d�n h?i c?a v?t. D? bi?n d?ng c�ng nhi?u thỡ th? nang c�ng l?n
? Thế năng được xác định bởi độ cao của vật so với mặt đất gọi là thế năng hấp dẫn.
? Khi vật nằm trên m?t đất thì thế năng hấp dẫn của vật bằng không.
Thế năng được xác định bởi độ cao của vật so với mặt đất gọi là thế năng hấp dẫn.
I. Cơ năng
Khi một vật có khả năng thực hiện công ta nói vật có cơ năng. Đơn vị của cơ năng là Jun.
1. Thế năng hấp dẫn:
2. Thế năng đàn hồi:
Thế năng có được do vật biến dạng sinh ra gọi là thế năng đàn hồi.
III. Động năng
1. Khi nào vật có động năng?
C3:Hãy dự đoán xem khi thả hòn bi lăn theo máng sẽ có hiện tượng gì đối với miếng gỗ?
CƠ NĂNG
Tiết 23:
TLC3: Miếng gỗ chuyển động
Thí nghiệm 1:
Cho quả cầu thép lăn từ vị trí (1) trên máng nghiêng xuống
đập vào miếng gỗ.
(1)
1. Khi nào vật có động năng?
C4:Chứng minh rằng quả cầu A đang chuyển động có khả năng thực hiện công?
TLC4: Quả cầu A tỏc d?ng lực vào miếng gỗ => miếng gỗ chuyển động => quả cầu đã
thực hiện công.
Từ kết quả TN hãy trả lời C5.
CƠ NĂNG
Thế năng được xác định bởi độ cao của vật so với mặt đất gọi là thế năng hấp dẫn.
Khi một vật có khả năng thực hiện công ta nói vật có cơ năng. Đơn vị của cơ năng là Jun.
1. Thế năng hấp dẫn:
Thế năng có được do vật biến dạng sinh ra gọi là thế năng đàn hồi.
III. Động năng
I. Cơ năng
2. Thế năng đàn hồi:
Tiết 23:
TLC5: Một vật chuyển động có khả năng sinh công tức là có
cơ năng
? Cơ năng của vật do vật chuyển động mà có gọi là động năng.
I. Cơ năng
Khi một vật có khả năng thực hiện công ta nói vật có cơ năng. Đơn vị của cơ năng là Jun.
III. Động năng
1. Khi nào vật có động năng:
Cơ năng của vật do vật chuyển động mà có gọi là động năng.
2. Động năng của vật phụ thuộc những yếu tố nào?
TN2:Hãy dự đoán xem nếu đặt quả cầu ở vị trí (2) thì miếng gỗ sẽ dịch chuyển nhu th? n�o so với vị trí (1)?
TL: Mi?ng g? chuy?n d?ng m?t do?n xa hon(S2>S1).
(1)
S1
(2)
S2
S3
Hình 16.3
C6:-D? l?n v?n t?c c?a qu? c?u thay d?i nhu th? n�o so v?i v? trớ (1)? So sỏnh cụng qu? c?u trong hai tru?ng h?p?
V?y d?ng nang c?a qu? c?u ph? thu?c nhu th? n�o v�o v?n t?c?
CƠ NĂNG
Tiết 23:
TLC6: -Vận tốc trong trường hợp (2) lớn hơn.
-Công thực hiện cũng lớn hơn vì miếng gỗ chuyển động đoạn
dài hơn.
-Vậy động năng của quả cầu phụ thuộc vào vận tốc. Vận tốc
Càng lớn thì động năng càng lớn.
TN3:Nếu thay quả cầu A bằng quả cầu A` có m lớn hơn v� d?t ? v? trớ (2). Hãy dự đoán xem hiện tượng xảy ra nhu th? n�o?
C7:-Hiện tượng có gì khác so với TN 2?
-So sánh công trong TN2 và TN3?
-Vậy động năng của quả cầu phụ thuộc như thế nào
vào khối lượng của nó
TLC7: -Miếng gỗ chuyển
động đoạn dài hơn (S3>S2).
-Công trong trường hợp này
lớn hơn.
-Động năng còn phụ thuộc vào
Khối lượng. Khối lượng càng lớn
thì động năng càng lớn.
? Vật có khối lượng càng lớn và v?n t?c c�ng l?n thì động năng càng lớn?
I. Cơ năng
Khi một vật có khả năng thực hiện công ta nói vật có cơ năng. Đơn vị của cơ năng là Jun.
III. Động năng
1. Khi nào vật có động năng:
Cơ năng của vật do vật chuyển động mà có gọi là động năng.
2. Động năng của vật phụ thuộc những yếu tố nào?
IV. Vận dụng
C9. Hãy nêu ví dụ vật có cả động năng và thế năng?
C10. Cơ năng của từng vật trong hình 16.4a,b,c thuộc dạng cơ năng nào?
Thế năng đàn hồi
Thế năng + Động năng
Thế năng hấp dẫn
CƠ NĂNG
Tiết 23:
Thế năng được xác định bởi độ cao của vật so với mặt đất gọi là thế năng hấp dẫn.
I. Cơ năng
Khi một vật có khả năng thực hiện công ta nói vật có cơ năng. Đơn vị của cơ năng là Jun.
1. Thế năng hấp dẫn:
2. Thế năng đàn hồi:
Thế năng có được do vật biến dạng sinh ra gọi là thế năng đàn hồi.
III. Đ?ng năng
Vật có khối lượng càng lớn và chuyển động càng nhanh thì động năng càng lớn?
1. Khi nào vật có động năng:
Cơ năng của vật do vật chuyển động mà có gọi là động năng.
2. Động năng của vật phụ thuộc những yếu tố nào?
IV. Vận dụng
Qua bài học hãy cho biết khi nào 1 vật có cơ năng?
Cơ năng tồn tại ở những dạng nào? Và phụ thuộc vào những yếu tố gì?
CƠ NĂNG
Tiết 23:
BẢN ĐỒ TƯ DUY CỦNG CỐ BÀI CƠ NĂNG
Động năng của trái đất chuyển động quanh mặt trời là: 2,7.10 luỹ thừa 33J. Động năng của vệ tinh quay trên quỹ đạo 3. 10 9 J
Có thể em chưa biết
Động năng của con ong đang bay 0,002 J
Động năng của cầu thủ bóng đá đang chạy là: 4500 J
NHẬT THỰC
DĂN DÒ
Học hiểu phần ghi trọng tâm của bài
Làm các bài tập từ 16.1 đến 16.12 SBT
Chuẩn bị bài 18 TỔNG KẾT CHƯƠNG CƠ HỌC
Các em hãy cố gắng học tốt